top of page

Een van de slechtste oorlogsschepen ter wereld

  • Foto van schrijver: Bart Gonnissen
    Bart Gonnissen
  • 10 mrt 2025
  • 3 minuten om te lezen

En we gaan terug naar de 19eE. Wat scheepsbouw betreft was dat een heel interessante periode. Men durfde ook te experimenteren. Vandaag over zo een experiment dat niet helemaal lukte en het schip de naam kreeg het meest mislukte oorlogsschip ter wereld te zijn. De Novgorod.



Ze was een van de meest ongewone oorlogsschepen ooit gebouwd en ontstaan uit het brein van vice admiraal Andrei Alexandrovich Popov



van de Russische Marine. Het ontwerp van Popov was bedoeld om te voldoen aan een eis uit 1869 om de monding van de Dnjepr en de Straat van Kertsj te verdedigen. Het cirkelvormige ontwerp van de Novgorod ontstond uit Popovs wens om een stabiel platform te creëren,



geschikt om zware bewapening te dragen in ondiep water. Het schip had een diameter van 30,8 meter, een waterverplaatsing van 2500 ton en een lage diepgang van 3,2 meter. Popov dacht dat de krachtige stoommachines, die ontworpen waren door de Schotse ingenieur John Elder



een uitkomst konden bieden voor een ronde romp met meer weerstand. Dit bleek een totaal foute inschatting De cirkelvormige romp was Popovs geesteskind, bedoeld om een stabiele basis te bieden voor het afvuren van zware kanonnen zonder de noodzaak van een diepe kiel, waarop traditionele schepen steunden voor balans. Popov hoopte een drijvend fort te creëren.






Vanaf haar eerste reis vertoonde de Novgorod ernstige instabiliteit. De cirkelvormige romp, bedoeld om stabiliteit te garanderen, zorgde ervoor dat het schip hevig slingerde en stampte, zelfs bij matige zeeën. Zonder kiel ontbrak het aan de langsscheepse stabiliteit van conventionele schepen, waardoor het vatbaar was voor ongecontroleerd tollen bij harde wind – een defect dat zeelieden vergeleken met een “drijvende



soepkom”. Deze instabiliteit ondermijnde haar rol als geschutsplatform, omdat de twee zware kanonnen, niet in het midden geplaatst, bij elk schot een draaiende schok veroorzaakten. Kanonniers hadden moeite om nauwkeurig te richten, en de trage torenrotatie belemmerd door het ronde dek – liet het schip kwetsbaar voor snellere vijanden. Zes stoommachines en schroeven hadden wendbaarheid moeten bieden, maar de coördinatie was slecht, en het schip haalde slechts 6,5 knopen (12 km/u). De motoren verbruikten brandstof in hoog tempo, wat het bereik beperkte, terwijl hun omvang – de helft van het interieur innemend – weinig ruimte liet voor de bemanning, die te lijden had onder verstikkende hitte van de ketels. Tijdens de Russisch-Turkse Oorlog (1877-1878)



zag de Novgorod beperkte actie langs de Donau, waar haar geringe diepgang een voordeel was, maar haar gebreken kwamen duidelijk naar voren. Het schip worstelde om doelen effectief te raken, de kanonnen misten door de onstabiele bewegingen, en buiten beschutte wateren was het nutteloos. De belofte van het ontwerp – stabiliteit en vuurkracht – stortte in onder het gewicht van zijn onpraktische aard. Toch was er ondertussen een 2e schip van de klasse gebouwd, de "vice-admiraal Popov"



, jawel... vernoemd naar haar bedenker en zelfs iets groter dan de Novgorod. Maar de gebreken waren hetzelfde. Tijdens de Russisch-Turkse oorlog werd ze toegewezen aan de verdediging van Odessa en haar bewapening werd versterkt door een paar vierponder kanonnen die op de brugvleugels waren gemonteerd. Ze werd ook uitgerust met een telescopische spartorpedo.






Novgorod (samen met haar zusterschip) was gedurende de jaren 1880 gestationeerd in Sebastopol en maakte elke zomer korte cruises.



Het schip werd op 1 mei 1903 overgedragen aan de stad Mykolaiv(UKR) - Nikolaev (RUS). Novgorod werd in 1908 te koop aangeboden aan Bulgarije, maar het aanbod werd niet aangenomen. Het schip werd in december 1911 voor schroot verkocht.





Opmerkingen


Wie ben ik?

Senior Maritime Pilot | Master Mariner - unlimited | Master's degree Nautical Science | Forensic Medicine | Glass blower

Ik maak al deze "draadjes' met veel plezier. U mag mij steeds een kopje koffie trakteren

e-64hxtY_400x400.jpg

Op 3 januari 2025 was ik te gast bij Kobe Ilsen, op Radio 1, om over mijn beroep als loods te vertellen. Klik op de afbeelding om de aflevering te beluisteren via VRTMAX

Schermafbeelding 2025-03-06 182213.png
Schermafbeelding 2025-03-06 182153.png
bottom of page